Skip to content

Categories:

Barnes

Uit het raam

Julian Barnes schrijft schitterende boeken en prachtige essays over boeken. Dat laatste blijkt uit het werk ‘Uit het raam’, dat beschouwingen bevat van Updike tot Houellebecq. Zijn leven met boeken heeft hij op de volgende wijze verwoord: ‘Ik heb geleefd in boeken, voor boeken, door en met boeken; de afgelopen jaren heb ik zelfs het geluk dat ik kan leven van boeken. En via boeken kwam ik tot de ontdekking dat er andere werelden bestonden dan die waarin ik leefde, dat ik voor het eerst fantaseerde hoe het was om iemand anders te zijn, dat ik voor het eerst deel werd van die uiterst intieme band die ontstaat als de stem van een schrijver doordringt in het hoofd van een lezer.’ Ik (her)lees ‘Uit het raam’ om die stem te laten resoneren. [FB 10/9/2015]

Arthur & George

Arthur & George is een roman van Julian Barnes. Het verhaal gaat over twee totaal verschillende personen wiens levenspaden elkaar kruisen: De schrijver van de Sherlock Holmes verhalen Arthur Conan Doyle en George Edalji. Edalji wordt ten onrechte veroordeeld voor een misdrijf. Conan Doyle probeert om de echte dader te vinden en te zorgen voor een eerherstel. Daarna gaan hun paden weer uiteen; ‘Naar alle waarschijnlijkheid zouden ze elkaar niet meer ontmoeten. Toch hadden hun wegen elkaar gedurende driekwart jaar gekruist.’ Deze roman is aan te bevelen voor liefhebbers van Barnes, de Sherlock Holmesverhalen, een goede dectective en … geschiedenis, want voor wie verder zoekt is het verhaal van Arthur en George ook nog eens gebaseerd op historische feiten. [26/9/2015]

Een geschiedenis van de wereld

Het werk ‘Een geschiedenis van de wereld in 10,5 hoofdstukken’ is het werk waarin de veelzijdigheid van Barnes goed tot uiting komt. De hoofdstukken hebben elk een verschillend vertelperspectief en kunnen zowel afzonderlijk als na elkaar worden gelezen. Het eerste hoofdstuk begint met het verhaal van de ark van Noach vertelt door het dier, dat eigenlijk niet was uitgenodigd om te overleven, namelijk de houtworm. Het tweede hoofstuk gaat over de kaping van een cruiseschip en de keuzes die de hoofdpersoon moet maken. Hoofdstuk 4 gaat over een overlevende van een nucleaire ramp, die per boot vlucht en hoofdstuk 7 over een overlevende van de Titanic. In deze hoofdstukken van de geschiedenis spelen boten een belangrijke rol. De fabulerende kwaliteiten van Barnes zijn in dit werk, dat kundig gecomponeerd is, ruimschoots aanwezig. Het is waar, dat in deze hoofdstukken de diepgang van zijn latere werken ontbreekt, maar dit werk heeft een kwaliteit die het uniek maakt: Het werk is na enkele decennia hoogst actueel geworden. In het midden van het boek is in kleur een afbeelding van het schilderij van Géricault opgenomen: Het vlot van Medusa, waarop mensen te zien zijn die na lange tijd op zee te hebben doorgebracht in erbarmelijke omstandigheden een sprankje hoop krijgen als ze in de verte een teken van redding zien. Dat het voor een aantal van hen al te laat is en dat de kans op redding onevenredig klein is maakt het schilderij en het hele werk van Barnes, dat eromheen is gecomponeerd, ongekend actueel. Hij heeft niet een geschiedenis, maar de geschiedenis geschreven in een moment van creatieve genialiteit. [FB 23/9/2015]

Over het kanaal



De verhalen in ‘Over het kanaal’ van Julian Barnes zijn zeer lezenswaardig. Dat blijkt al uit het eerste verhaal over een Engelse componist die met zijn vriendin in het plaatsje Saint-Maure-de-Vercelles woont en nog maar op twee dingen wacht: ‘Hij verlangde naar de dood en hij verlangde naar de komst van zijn grammofoonplaten. Voor de rest was hij met zijn leven rond. Zijn werk was af; de komende jaren zou het hetzij worden vergeten, hetzij worden geprezen, afhankelijk van het feit of de mensheid meer of minder stupide zou worden.’ In al deze verhalen staan Engelsen die naar Frankrijk gaan of al in Frankrijk vertoeven centraal. De passie van Barnes voor Frankrijk komt overigens ook in ander werk zoals ‘Flauberts papegaai’ tot uiting. De zeestraat tussen Groot-Brittannië en Frankrijk is door hem veelvuldig overgestoken. [19/9/2015]

Flauberts papegaai

Geoffrey Braithwaite is een arts op leeftijd wiens vrouw is overleden. Zijn uitstapjes naar Frankrijk staan in het teken van zijn fascinatie voor de schrijver Gustave Flaubert. Braithwaite denkt dat hij tot meer begrip van Flaubert komt als hij de opgezette papegaai voor het eerst ziet, die het bureau van de schrijver opluisterde toen deze ‘Un coeur simple’ schreef, waarin hij de papegaai Loulou tot hoofdpersoon van zijn verhaal maakte. Hij wil het leven en werk van Flaubert leren kennen, maar in hoeverre kun je een ander (een schrijver, een partner) leren kennen. In hoeverre ken je jezelf?

When you’re young you prefer the vulgar months, the fullness of the seasons. As you grow older you learn to like the in-between times, the months that can’t make up their minds. Perhaps it’s a way of admitting that things can’t ever bear the same certainty again.” 

Julian Barnes, Flaubert’s Parrot [FB 16/9/2015]

In ogenschouw

Julian Barnes heeft uiterst boeiende essays geschreven over kunst. Voor de liefhebbers van het werk van Barnes en voor alle kunstliefhebbers zijn deze essays een aanrader. Barnes ontdekte kunst pas op latere leeftijd en hij is als een goede vriend met wie je samen een museum bezoekt. Keeping an Eye Open is uitgegeven bij Uitgeverij Atlas Contact met als titel ‘In ogenschouw’. [23/6/2015]

Alsof het voorbij is


De roman van Julian Barnes ‘Alsof het voorbij is’ vertelt in het eerste hoofdstuk het verhaal van Tony Webster, die een middelmatig leven heeft geleid. Maar in het tweede hoofdstuk komt alles op losse schroeven te staan, want hoe betrouwbaar zijn zijn herinneringen: ‘Je komt aan het einde van het leven – nee, niet van het leven zelf, maar van iets anders: het einde van elke waarschijnlijkheid van verandering in dat leven. Er wordt je een lang rustmoment gegund, tijd genoeg voor het stellen van de vraag: wat heb ik nog meer fout gedaan?’ Een briljant werk over het leven en over de soms lastige levensvragen. [13/9/2015]

 

 

Hoogteverschillen

Het werk Hoogteverschillen van Julian Barnes voegt zaken samen zoals de ballonvaart en de fotografie, Wat gebeurt er als je deze beide samenvoegt? Het antwoord is dat er iets nieuws ontstaat: We zien de wereld vanuit een ongekende hoogte, maar het kan ook mis gaan en de ballon kan neerstorten. Ook als je twee liefhebbende mensen samenvoegt ontstaat er iets dat meer is dan de som van de delen. Maar wat gebeurt er als één van beide na dertig jaar overlijdt? Julian Barnes heeft dit boek geschreven om het verdriet te verwerken na het overlijden van zijn vrouw Pat Kavanagh. Haar naam wordt niet expliciet genoemd en het is geen wrang boek, maar een onderzoekend boek. Het onderzoekt de hoogte en de diepte van het bestaan. De Engelse titel verwoordt dit aspect beter: Levels of Life. [FB 7/9/2015]

Citaat


Het ene verdriet verklaart het andere niet, maar ze kunnen elkaar overlappen. En dus zijn de door verdriet overmanden in zekere zin medeplichtigen. Alleen jullie weten wat jullie weten ook al is het maar dat jullie verschillende dingen weten. Je bent door een spiegel gestapt, zoals in een film van Cocteau, en bevindt je nu in een qua logica en patroon opnieuw geordende wereld. ‘ [FB 9/9/2015]

Citaat

[FB 28/12/2013]