Skip to content

Categories:

Dickinson

Emily

‘A quiet passion’ is een film van Terence Davies over het leven van de Amerikaanse dichteres Emily Dickinson (1830-1886). De film vertelt het verhaal van haar leven, dat zich grotendeels afspeelde met haar familie (ouders, broer en zus) in het familiehuis in Amherst. Op ingenieuze wijze zijn de oude daguerre type foto’s van de leden van de familie Dickinson tot leven gewekt.

Emily zoekt haar toevlucht in het schrijven van gedichten. Ze stelt aan haar vader de vraag of ze ‘s-nachts als het rustig is mag schrijven, omdat ze hier niemand mee stoort. Als haar vader hiermee instemt besef je, dat Emily in haar ouderlijk huis (waar ze tot haar dood is blijven wonen) meer vrijheden had dan ze als getrouwde vrouw zou hebben. Het huwelijk betekende voor haar een beperking van haar creativiteit. Haar stille passie voor een getrouwde dominee neemt in de film een belangrijke, maar niet al te grote plaats in. De rol van de religie in een streng puriteinse samenleving en de plaats van de vrouw worden daarentegen op beklemmende wijze getoond.

Het is boeiend om haar te zien schjrijven, maar vooral nadenken en twijfelen. En even is het alsof je naar de echte Emily kijkt (zie foto) en daarna over haar schouder meekijkt als ze bezig is met haar zelfgemaakte boekjes, waarin ze haar gedichten schrijft. Haar onvrede over het feit, dat er maar zeven gedichten van haar gepubliceerd zijn en dan nog zonder de juiste interpunctie en ook nog anoniem wordt pijnlijk voelbaar. Haar werk zou pas bijna 70 jaar na haar dood volledig worden uitgegeven.

Emily is ontwikkeld, spitsvondig en geestig in haar gesprekken en volstrekst uniek in haar gedichten, maar in de wereld is nog geen plaats voor haar uniciteit. Haar huis in Amherst wordt steeds meer het decor van haar leven. Haar nierziekte versterkt haar isolement alleen nog maar en ze is meer dan ooit op zichzelf aangewezen: opgesloten in haar huis en lichaam. De scènes waarin de gevolgen van haar nierfalen worden getoond zijn bijna te choquerend. Het is alsof je ongezien meekijkt naar iemands ellende. Maar tegelijkertijd besef je, dat uit de diepte van haar pijn, verdriet en zelfgekozen eenzaamheid de meest diepzinnige gedichten zijn ontstaan.

Door het unieke spel van Cynthia Nixon, die haar personage niet spaart, leer je haar beter kennen. En dan is er het film shot, waarin ze als in een schilderij van Hammersjoi voor het raam staat en wij met haar mee naar buiten kijken.

De slotscène met haar begrafenis is waardig en mooi. De camera zoomt in op haar witte kleding, de bloemen in de kist en daarna op de rouwstoet naar de kerk en de kist die het graf nadert en afdaalt in de diepe kuil, terwijl haar beroemde gedicht wordt voorgedragen:

‘Because I could not stop for Death –
He kindly stopped for me –
The Carriage held just Ourselves –
And Immortality.’

Het lezen van haar gedichten zal voor mij na het zien van deze film nooit meer hetzelfde zijn,

Over de titel van de film

De film is inderdaad een bijzondere film Ik ben het er ook met eens dat de titel van de film een contradictie bevat als het zou slaan op een doorsnee persoon. Was zij stil of juist passievol? In welk hokje moeten wij haar plaatsen?

Maar stil zou bij Emily Dickinson ook kunnen duiden op haar teruggetrokken leven op Amherst (de u is inderdaad een e) en passie zou betrekking kunnen hebben op haar inderdaad vaak passievolle gedichten. Ik denk dat juist in deze combinatie de waarheid over haar complexe leven te vinden is.

Maar de titel van de film ‘A quiet passion’ heeft waarschijnlijk ook te maken met haar stille passie voor Higginson. Lange tijd had de lezer hier nog geen weet van, maar sinds het boek ‘Marriage of Emily Dickinson: A Study of the Fascicles’ uit 1983 van professor William H. Shurr is deze hypothese een eigen leven gaan leiden.

Shurr komt (op basis van twee gedichten: 762 en 861) op pagina 181 van zijn boek met de theorie dat Emily waarschijnlijk zelfs zwanger is geweest en abortus heeft gepleegd. Gelukkig is deze nooit bevestigde veronderstelling niet in de film verwerkt. Wat we inderdaad wel zeker weten is, dat ze met elkaar correspondeerden.

In haar slaapkamer (die geen herinnering bewaart aan overspel of abortus) aan een kleine tafel schreef ze de bijna 1800 gedichten.

(FB 22/7/2017)

Good Friday

‘To know if He was patient — part content —
Was Dying as He thought — or different —’
Emily Dickinson

(FB 14/4/2017)

The moon

‘The moon was but a chin of gold
A night or two ago,
And now she turns her perfect face
Upon the world below.’

Emily Dickinson

(FB 15/11/2016)

I have a bird in spring

‘I have a Bird in spring
Which for myself doth sing —
The spring decoys.
And as the summer nears —
And as the Rose appears,
Robin is gone.

Yet do I not repine
Knowing that Bird of mine
Though flown —
Learneth beyond the sea
Melody new for me
And will return.’

Emily Dickinson
(De animatie is afkomstig uit de film Mary Poppins met Julie Andrews en op haar hand de ingenieuze, animatronische, robot-gestuurde vogel. )

(FB 20/3/2017 of 2016)

Verfilming

Er komt een film over de dichteres Emily Dickinson. Hij staat al op mijn lijstje van aan te schaffen films. Tot die tijd lezen we gewoon haar gedichten. Hoe zou ze het gevonden hebben, dat haar leven verfilmd werd? Daaraan moest ik denken toen ik vanavond haar gedicht (her)las:

I’m Nobody! Who are you?
Are you – Nobody – too?
Then there’s a pair of us!
Don’t tell! they’d advertise – you know!

How dreary – to be – Somebody!
How public – like a Frog –
To tell one’s name – the livelong June –
To an admiring Bog!

Emily Dickinson

There’s a certain Slant of light,
Winter Afternoons –’

Emily Dickinson